Muzeum Louwman i lotnictwo (czesc 2)

W pierwszej czesci opisalismy samoloty w Louwman Museum. W tym artykule zajmiemy sie innymi powiazaniami miedzy samochodami a lotnictwem.

Tradycyjny symbol Ferrari, Il Cavallino Rampante, wspinajacy sie czarny kon, jest powszechnie znany, ale jak Enzo Ferrari wszedl w jego posiadanie? Aby to wyjasnic, musimy cofnac sie do Pierwszej Wojny Swiatowej. Samoloty panstw bioracych udzial w tym bardzo krwawym konflikcie byly nie tylko pomalowane w znaki rozpoznawcze swojego kraju pochodzenia, lecz czesto mozna bylo tez rozpoznac, do jakiej eskadry nalezal dany samolot. Zdarzalo sie, ze pilot ozdabial swoj samolot okreslonymi symbolami.

Podobnie bylo w przypadku pilota wloskich sil powietrznych, Francesco Baracca, ktory namalowal czarnego wspietajacego sie konia na zoltej tarczy na kadlubie swojego samolotu. Ten Baracca byl jednym z bohaterow wloskiego lotnictwa i budzacym groze przeciwnikiem. Niestety Francesco Baracca polegl na wojnie. Enzo Ferrari sluzyl w tym czasie w wloskiej armii i czarny kon bardzo go zafascynowal.

Enzo Ferrari ponownie zetknal sie z wspietym czarnym koniem w 1923 roku, kiedy w poblizu Rawenny odbyl sie wyscig na torze Savio. Enzo Ferrari zostal zgloszony z fabrycznym samochodem Alfa Romeo. W dniu wyscigu wszystko zagrala; Ferrari zdecydowanie zwyciezyl i przejechal rowniez najszybsze okrazenie. Entuzjazm widzow byl ogromny. Pod koniec wyscigu zostal otoczony przez tlum kibicow, ktorzy go oklaskiwali. Wsrod nich byl ojciec poleglego Barakki. Na miejscu (!) zaoferowal mu symbol, ktorego uzywal jego syn, jako wyraz uznania dla odwagi Ferrariego podczas wyscigu. Reszta jest historia!

Innym producentem samochodow, ktory ma silne powiazania zarowno z pierwsza wojna swiatowa, jak i z lotnictwem, jest Hispano-Suiza. Hispano-Suiza produkowala bowiem obok samochodow takze znakomite silniki lotnicze. Byly one wykorzystywane w samolotach francuskiej produkcji, takich jak S.P.A.D. Tego typu samolotami latal wspomniany wczesniej Baracca, ale byly nimi wyposazone takze niektore elitarne eskadry francuskich sil powietrznych Armee de l Air. Symbolem, ktory wyroznial jedna z tych eskadr, byl bocian Cigogne w pelnym locie. Nazywano ich wiec Les Cigognes.

Znany francuski pilot George Guynemer, ktory latal w tej jednostce, wslynąl sie w walce i w wieku 21 lat byl juz odznaczony Legia Honorowa, najwyzszym francuskim odznaczeniem. Polegl w 1917 roku, ale do tego czasu zestrzelil juz 53 nieprzyjacielskie samoloty.

Hispano-Suiza poprosila i otrzymala zgode na uzywanie Cigogne jako charakterystycznego symbolu na samochodach przez siebie produkowanych. Nie tylko prezentuje sie on bardzo okazale, ale wywoluje tez, zwlaszcza wsrod Francuzow, wiele nostalgicznych uczuc. Na korku chlodnicy Hispano-Suiza H6B Million-Guiet Dual-Cowl Phaeton nalezacego do slynnej gwiazdy filmowej Normy Talmadge widnieje wlasnie Cigogne.

Takze francuskie firmy Voisin i Farman budowaly zarowno silniki lotnicze, jak i samochodowe.

W Louwman Museum znajduja sie dwa egzemplarze samochodow marki Voisin. Dwaj bracia Charles i Gabriel Voisin nalezeli do francuskich pionierow lotnictwa. Juz w 1910 roku zbudowali swoje pierwsze samoloty, ktore w roznych zastosowaniach byly wykorzystywane takze podczas I wojny swiatowej. Pierwsze w historii zwyciestwo w powietrzu zostalo odniesione w pazdzierniku 1914 roku na samolocie marki Voisin. Po wojnie Voisin zaprzestal produkcji samolotow. Charles Voisin zginal bowiem w 1912 roku w katastrofie lotniczej, a Gabriel poswiecil sie produkcji samochodow.

Samochody Voisin sa obecnie bardzo pozadane przez kolekcjonerow, poniewaz maja calkowicie wlasny charakter. Chromowana listwa laczaca blotniki z chlodnica oraz uskrzydlony symbol na korku tej chlodnicy sa na przyklad bardzo charakterystyczne dla Voisin.

Bracia Maurice i Henri Farman byli rowiesnikami Voisina. Co wiecej, ich pierwszy samolot byl maszyna skonstruowana przez Voisina. Bracia Farman znaczaco ulepszyli ten samolot, a nastepnie zaczeli produkowac wlasne maszyny pod wlasnym nazwiskiem. Byly to glownie samoloty z silnikami pchajacymi, ktore jak na owe czasy osiagnely bardzo dobre osiagi. Podczas pierwszej wojny swiatowej produkowali az 300 samolotow miesiecznie.

Lotnictwo pozostalo ich glownym zajeciem takze po wojnie. Henri Farman uruchomil polaczenie liniowe miedzy Paryzem a Londynem. Przedsiewziecie okazalo sie sukcesem i ostatecznie stalo sie podstawa powstania Air France. Maurice Farman dostrzegl potencjal w przemysele motoryzacyjnym i produkowal ekskluzywne samochody az do 1936 roku, kiedy fabryka zostala znacjonalizowana. Te samochody sa obecnie rzadkie i rownie pozadane. Nastepnie Henri Farman poswiecil sie swojej pierwszej milosci, malarstwu. Bracia Henri i Maurice zmarli odpowiednio w 1958 i 1964 roku.

Peter Helbach