Porsche w Formule 1

W dziale wyscigowym Muzeum Louwmana mozna podziwiac trzy samochody Formuly 1: eksperymentalnego Marcha z szescioma kolami, Toyote TF109 oraz Porsche 718 nalezace do holenderskiego gentleman racera, jonkhera Carela Godina de Beauforta. W tym artykule wiecej o tym Porsche.

Produkcja samochodow marki Porsche rozpoczela sie wkrótce po II wojnie swiatowej, poczatkowo w austriackim Gmund, a pozniej w niemieckim Stuttgarcie, gdzie firma ma swoja siedzibe do dzis. Niemiecki przemysl motoryzacyjny po 1945 roku dzialal pod auspicjami aliantow i poczatkowo mógl produkowac jedynie samochody z maksymalna pojemnoscia silnika 1500 cm3. Porsche wprowadzilo na rynek samochod sportowy wyposazony w jednostke napedowa oparta na 1100 cm3 silniku bokser Volkswagena. Pomimo niewielkiej pojemnosci skokowej auto osiagalo bardzo dobre osiagniecia dzieki swojej malej masie. Udzial w wyscigach w Niemczech (poza ich granicami nie bylo to jeszcze dozwolone) przyniosl obiecujace zwyciestwa w klasach, dzieki czemu nazwa Porsche pojawila sie w mediach. Na poczatku lat piecdziesiatych po raz pierwszy wzieto udzial z francuskimi kierowcami w 24-godzinnym wyscigu Le Mans, i to z powodzeniem.

Nastepnie silniki staly sie wieksze (do 1500 cm3) i bardziej zaawansowane niz pierwotne jednostki napedowe. Chlodzenie powietrzem pozostalo jednak charakterystyczna cecha. W tym okresie powstal czterocylindrowy silnik bokser z podwojnymi gornymi walkami rozrzadu. Mial on odegrac wazna role w historii marki Porsche.

[caption id="attachment_1992" align="alignnone" width="1024"]

Porsche 550 Spyder podczas wyscigu[/caption]

Ten silnik napedzal miedzy innymi model 550A Spyder, czysty samochod wyscigowy, dzieki ktoremu Porsche przebilo sie miedzynarodowo, glownie w wyscigach dlugodystansowych. Jednym z nich byla Carrera Panamericana, owiany zla slawa wyscig w Meksyku, w ktorym Porsche odnioslo spektakularne zwyciestwo w swojej klasie. Ten sukces doprowadzil do dodania nazwy Carrera do bardziej specjalnych modeli Porsche. Model 550A i jego nastepca, RSK, byly kompaktowymi dwuosobowymi samochodami, ktore mimo stosunkowo malego silnika czesto potrafily pokonac znacznie mocniejszych rywali.

Model RSK, ktorego silnik (nadal 1500 cc) rozwijal juz prawie 150 KM, mogl byc rowniez wykorzystywany w wyscigach Formuly 2, ktore czasem odbywaly sie jako program towarzyszacy lub razem z Formula 1 (Grands Prix). Dla F1 obowiazywala maksymalna pojemnosc skokowa 2500 cc, ale Porsche wydawaly sie wrecz idealnie dopasowane do Formuly 2, dla ktorej maksymalna pojemnosc wynosila 1500 cc.

Chociaz samochody Formuly 2 czasem startowaly wsrod samochodow Formuly 1, rozgrywaly wlasny wyscig. Dotyczylo to rowniez Holendra Carela Godina de Beauforta, ktory w 1958 roku ze swoim RSK wzial udzial w Grand Prix Holandii na torze Zandvoort i zajal tam 11. miejsce.

W tym samym roku odbyl sie osobny wyscig dla samochodow Formuly 2 na ultraszybkim torze w Reims. Tam ekscentryczny francuski kierowca Jean Behra odniesl pierwsze zwyciestwo dla Porsche w Formule 2. Przebudowal swojego (zgloszonego przez fabryke) Porsche na jednomiejscowy bolid, z fotelem umieszczonym posrodku.

[caption id="attachment_1995" align="alignnone" width="600"]

Porsche 718 Behry.[/caption]

Porsche postanowilo nastepnie jako producent zbudowac jednomiejscowy samochod z odkrytymi kolami, ktory mogl dobrze sprawdzac sie na wszystkich torach. Tak narodzil sie samochod Formuly 2, typ 718/2.

Debiut tego Porsche mial miejsce na poczatku 1959 roku na torze w Monako, z kierowca fabrycznym von Tripsem za kierownica, lecz niestety wypadek zakonczyl ten debiut. Jean Behra rozwinal swoj jednomiejscowy samochod wyscigowy do standardowej monposto i jako prywatny kierowca czasem osiagnal lepsze wyniki niz fabryczny zespol.

W kolejnym roku 1959 model 718/2 byl uzywany tylko w ograniczonym zakresie. Szwed Jo Bonnier zajal trzecie miejsce w Reims, ale za Behra Porsche.

Ogłoszenie o "nowej" Formule 1 na rok 1961 i kolejne lata dawalo perspektywy, poniewaz maksymalna pojemnosc silnika ustalono na 1500 cm3! Porsche moglo wiec tylnymi drzwiami zaistniec w prestizowej Formule 1. Rok 1960 przyniosl duze zaangazowanie modelu 718/2 w wyscigach Formuly 2, aby mozna bylo wyeliminowac ewentualne choroby wieku dzieciecego samochodu. Lacznie Porsche zbudowalo 5 samochodow typu 718/2, ktore byly glownie wystawiane przez fabryke z kierowcami takimi jak Wolfgang von Trips, Hans Hermann, Edgar Barth, Joakim Bonnier oraz Amerykanin Dan Gurney. Na duze wyscigi w Niemczech zatrudniano nawet Graham Hill i John Surtees.

Model odnieslo sukces, do tego stopnia ze jezdzil nim takze Stirling Moss. W barwach Rob Walker Racing Team (ciemnoniebieski z bialym pasem na nosie) Moss odnosil sukcesy tym autem w Formule 2.

[caption id="attachment_1999" align="alignnone" width="1000"]

Stirling Moss w Porsche 718[/caption]

W sezonie wyscigowym 1961 Porsche okazal sie niezawodnym samochodem. Jednak wloskie Ferrari w miedzyczasie opracowalo model z tzw. shark nose. Napedzany szesciocylindrowym silnikiem V6 o wiekszej mocy niz Porsche, ten samochod byl bezapelacyjnie dominujacy.

Udzial w Formule 1 okazal sie jednak trudniejszy niz w Formule 2. Na sezon 1962 opracowano nowy samochod z osmiocylindrowym silnikiem bokser (wciaz chlodzonym powietrzem), z ktorym osiagnieto sukces. Ten samochod to byl model 804. Zwyciestwo Dana Gurneya podczas Grand Prix Francji na torze w Rouen bylo najwazniejszym momentem sezonu.

Holender Carel Godin de Beaufort kupil od Porsche model 718/2, w ktorym wczesniej jezdzil Stirling Moss, i jako w pelni prywatny kierowca startowal w Grand Prix oraz innych wyscigach Formuly 1. Przy odpowiednich okazjach wystawiano nawet drugi samochod, zgloszony pod nazwa `Ecurie Maarsbergen’. Do tego auta wsadzano obiecujacych, ale placacych kierowcow, tak aby jego wystawienie bylo co najmniej kosztowo neutralne. Najbardziej znanym z nich byl Gerhard Mitter, ktory pozniej zostal kierowca fabrycznym Porsche.

Juz po roku Porsche zrezygnowalo z Formuly 1. Rosnaca sila angielskich konstruktorow, takich jak Lotus i BRM, napedzanych bardzo mocnymi silnikami Coventry Climax, a takze ponownie Ferrari, sprawila, ze udzial w krolewskiej klasie przestal byc interesujacy. Porsche wrocilo do tej galezi sportow motorowych, w ktorej naprawde bylo dobre, czyli do wyscigow dlugodystansowych. To od nielicznych prywatnych kierowcow, takich jak Godin de Beaufort, zalegalo utrzymanie prestizu Porsche, i to samochodem, ktory w zasadzie byl juz przestarzaly.

[caption id="attachment_2001" align="alignnone" width="600"]

Carel Godin de Beaufort w akcji w Porsche 718/2[/caption]

Nasz rodak zdołal w 1963 roku i w nastepnym sezonie zdobyc kilka punktow do klasyfikacji Mistrzostw Swiata za kierownica modelu 718/2, co samo w sobie bylo wyjatkowym osiagnieciem. Podczas kwalifikacji do Grand Prix Niemiec w 1964 roku na torze Nurburgring Carel Godin de Beaufort rozbil sie swoim Porsche i zmarl dwa dni pozniej w wyniku odniesionych obrazen, majac zaledwie 30 lat.

Az do dzisiaj Porsche nigdy wiecej nie zbudowalo kompletnego samochodu F1, ale w pozniejszych latach produkowalo silniki do Formuly 1.