Tryptyk Daimler (czesc 2)

W poprzedniej czesci opisalismy trzy formy, w jakich pojawia sie marka Daimler. Historia oryginalnej niemieckiej wersji jest oczywiscie znana, ale sa aspekty, ktore chcemy podkreslic w ponizszej opowiesci.

Pod koniec lat dwudziestych Daimler i Benz postanowili polaczyc sily. Wydawalo sie, ze nie jest to oczywiste polaczenie. Oba przedsiebiorstwa dosc mocno sie od siebie roznily. Mercedes produkowal klasyczne, masywne samochody, juz wtedy uchodzace za wzor niemieckiej solidnosci. Benz budowal bardziej eksperymentalne auta, takie jak na przyklad Benz na Prinz Heinrichfahrt w 1910 roku, ktory pod wzgledem wzornictwa byl nowatorski, a pod wzgledem silnika bardzo zaawansowany technicznie. Benz juz w latach dwudziestych jako pierwszy zbudowal samochod Grand Prix z silnikiem umieszczonym z tylu, tak zwany Tropfenwagen

Ostateczne polaczenie nastapilo w 1926 roku, a pierwszym samochodem zbudowanym przez Mercedes-Benz byl model K. W Muzeum Louwmana mozna znalezc przykladtego modeluwyposazony w nadwozie francuskiego producenta karoserii Saoutchik.

Silnik tego samochodu, szesciocylindrowy o pojemnosci 6,9 litra z kompresorem, zostal opracowany przez Ferdinanda Porsche. Ten silnik mial rowniez stanowic podstawe napedu pozniejszych modeli, w tym legendarnego SSK.

Nowe polaczenie rozkwitlo i budowalo samochody w segmencie sredniej i wyzszej klasy. Wizerunek marki zostal wzmocniony przez sukcesy w wyscigach, z oczywistym punktem kulminacyjnym w postaci „Srebrnych Strzal” z drugiej polowy lat trzydziestych. W tym okresie Mercedes wykonal skok w bok. W odpowiedzi na zyczenie rezimu nazistowskiego, aby stworzyc „samochod dla ludu”, opracowano model 170H, kompaktowy, czteroosobowy samochod z silnikiem umieszczonym z tylu.

Przeciwnikiem w tym "Wettbewerb" byl Ferdinand Porsche, ktory ugruntowal swoja pozycje jako niezalezny konstruktor po odejsciu z Daimler Benz. "Volkswagen" Porschego ostatecznie zwyciezyl, ale dopiero po II wojnie swiatowej zostal faktycznie wprowadzony do masowej produkcji.

Po wojnie nadeszly trudne czasy dla przemyslu motoryzacyjnego, a w szczegolnosci dla niemieckich producentow. Alianci nalozyli ograniczenia dotyczace tego, co wolno bylo, a czego nie wolno bylo produkowac. Dotyczylo to oczywiscie rowniez firmy Mercedes-Benz, ktora w czasie wojny wniosla znaczacy wklad, miedzy innymi poprzez produkcje silnikow lotniczych.

Gdy ograniczenia zostaly zniesione, przedwojenne "Silberpfeile" zostaly wyprobowane w wyscigach w Ameryce Poludniowej. Za kulisami trwaly tez prace nad powrotem do Formuly 1 i wyscigow dlugodystansowych.

Co ciekawe, w tym okresie w Niemczech tylko nieliczne marki byly aktywne w sporcie motorowym. Oczywiscie skutki wojny wciaz nie byly zupelnie usuniete, ale minelo stosunkowo duzo czasu, zanim inne niemieckie marki byly w stanie dorownac europejskiej konkurencji. Uwagę przyciagaly przede wszystkim produkty potomkow bylego pracownika Daimler Benz, Ferdinanda Porsche.

Po krotkim, lecz niezwykle udanym okresie na poczatku lat piecdziesiat, pasmo sukcesow Mercedesa-Benza zostalo gwaltownie przerwane przez katastrofalna tragedie w Le Mans w 1955 roku. Mercedes-Benz calkowicie wycofal sie z wyscigow samochodowych i nastepnie skoncentrowal sie na produkcji samochodow osobowych.

Patrzac wstecz, wydaje sie, ze byla to dobra strategia. Sportowe samochody Mercedesa byly juz za swojego istnienia legendarne. Nie trzeba bylo budowac nowych modeli wyscigowych, aby podtrzymac te legende. Waznym powodem powrotu do sportu motorowego byly osiagniecia Porsche i BMW. Te marki, zwlaszcza ta pierwsza, skupialy sie na kierowcach o sportowych ambicjach i odnosily na tym polu duze sukcesy, oferujac samochody z mniejszymi silnikami. Mercedes trzymal sie od tego z daleka.

To zmienilo sie wraz z pojawieniem sie w 1980 roku modelu Mercedes 190 E 2.3-16, wyposazonego w silnik o pojemnosci 2,3 litra opracowany przez angielska firme Cosworth.

Te samochody doskonale nadawaly sie do udzialu w wyscigach i tak tez sie stalo. Wkrotce Mercedes-Benz objal wiodaca role w DTM, ktora utrzymuje do dzisiaj. Bral tez, niejako tylnymi drzwiami, udzial w wyscigach dlugodystansowych. Odbywalo sie to za posrednictwem szwajcarskiego producenta samochodow wyscigowych Sauber. Mercedes-Benz dostarczal silniki, dzieki ktorym Sauber ostatecznie zdobyl tytul mistrza swiata. Prezentowany w Muzeum Louwmana model C 8 byl pierwszym modelem Sauber wyposazonym w silnik Mercedesa. Pozniej to wlasnie przez Saubera zostal zapoczatkowany powrot Mercedesa-Benz do Formuly 1.

Takze tory w Ameryce zostaly podbite dzieki dostarczaniu silnikow uczestnikom wyscigow, w tym Indianapolis 500.

Wczesniejsze sukcesy w Grand Prix i Formule 1, wraz z towarzyszacymi im wyzwaniami technologicznymi, ostatecznie staly sie powodem, by powrocic na najwyzszy poziom. Wyniki tego powrotu sa takie, do jakich przez lata przyzwyczaila nas ta marka: przytlaczajace. Jak mawiaja Francuzi: l histoire se repete.

Pod wzgledem sportowym Mercedesowi szlo i wciaz idzie bardzo dobrze. Takze produkcja samochodow osobowych, a co wazne rowniez ciezarowych, rozwijala sie przez lata z powodzeniem. Zastanawiajace jest jednak to, ze nad produkcja malych aut jakby ciazy klatwa. Przygoda ze Smartem miala podobno kosztowac bardzo duzo pieniedzy. Takze wprowadzenie na rynek tzw. klasy A nie przebieglo bez problemow. Nierozerwalnie zwiazana z tym autem proba losia byla, lagodnie mowiac, falstartem. Mimo to pierwotna fuzja okazala sie sukcesem nawet po 90 latach.

Oczywiscie obecne czynniki srodowiskowe nie sa porownywalne z koncem lat dwudziestych ubieglego wieku. W poczatkowym okresie bylo tylko kilka mniejszych firm produkujacych samochody, ktore mogly konkurowac z Mercedesem. Obecnie sa to giganci tacy jak BMW i Audi, a takze kilka innych marek spoza Niemiec, ktore rywalizuja z Mercedes-Benz.

Co wiecej, godne uwagi jest to, ze Ferdinand Porsche, ktory poczatkowo byl cenionym pracownikiem polaczonego przedsiewziecia, ostatecznie stal u zrodel jednego z najwiekszych konkurentow Mercedesa, koncernu Volkswagen, w sklad ktorego wchodza zarowno Audi, jak i Porsche.

Peter Helbach