Bugatti Type 57 variantaid earohusat

Okta Bugatti berozamaid modeliiddis lea Type 57, malli gaska 1930-loguid. Dat lea seaguhus čađilmas erenoamasa motoras árbevirolaš šassis, dainna goassege mielddis mat leat čielggas koččemeahttun karoseriija.

Bugatti Type 57 lea soga sisdoallu vuosttas ii-gilvvanoahtta biilla Bugatti historjjastis. Dat lea maiddai dan šládja mas fábrikkas Molsheimis leat dahkan olu biillaid, lagabui 700 stuksa. Dušše Type 44:s leat dahkan vel eanet. Produkšuvdna jođii 1933:s gitta golmma logi jagi loahpas.

Almmustahttimis Type 57 stuorra publikkas, Bugatti cuoiggastii 1934:s Parisi autoceahkkimis modellas mas lei erenoamasa karosseriija mii dagai stuorra roasu. Karosseriija lei nuppiagaise futuristtala. Dat lei soitet roadster, guovtteseaddji guovtteisttala gaskkalgeassiiguin vuoddjin ja mátkkoštin olbmuiide. Dát guovtteseaddjit johtii maŋos gitta gaskkalasaš báikkii (Bugatti bokte) guhkkin maŋábealde. Dat oidnojii nugo loddi, nu leat čállosat dan áigge dadjan.

Dasa lea namma "Grand Raid" ja dat lea okta guhtta Bugatti-bilast mat leat oidnon Louwman-museas.

Danne go Bugatti bidjo dan earenas autoju publikkasuvvanbassan standdas, de sii dagai ahte alit versuvnnat Type 57:s leaba duohta seailut skugges.

Type 57 lei vuostta Bugatti mas Ettore barta Jean addai oassalastima. Dainna artistihkka Jeanas lei čielgas váikkuhus hábmenfagii iešguđetge modeliide mat leat ráhkaduvvon type 57 vuođul. Álggos ráhkaduvvoi Type 57 guovtteseaddjin, muhto maŋŋel šattai maiddai olamuttus mas lei njeallje olbmo sadji.

Bugatti katalogas 1934 s leat juo nealje ieznit modellat namuhuvvon, Galabier, Ventoux, Stelvio ja Grand Raid.

Okta jagi maŋŋel lasi boahtii Atalante ja 1938:s Aravis ja Atlantic. Vuosttaš guokte modeli ledje njealljeolbmuid bilat, ja nubbi guokte ferten guokte gelddolaš olbmuid.

Bihppara teknala spesifikasuvnnat ledje dan aga gilvvuid. Nannet ceahpes gaska golmma coggala motor linnjas, mas lei gaska 135 hk vuoigatvuohta, addii diibmmo bihpparii vel beroastuvvan suodjalusaid.

Sasis lei tipalaš Bugatti: garas muhto muhtun boarisvuodas. Garas maŋŋeljuolgeviehkkehus ja doarvamin iehcaovttas ovddasjuolgeviehkkehus. Ii leamaš čielga sporddašuvdna, muhto lei ideala biila guhkes ja jođánit mátkkiide.

Ovdasat ođđa modeli vuoittai bures ja dihtii boahttejit. Eanet biillat leat ollislahttojuvvon Bugatti-fabrikkas iezzaset, nu ahte sii ledje geardduhanjuvvon. Dat lei erenoamáš dan áigge. Iezzaset heivehuvvon gearddunat bohtejit Jean Bugatti jođiheami vuođul, guhte addai iešvuohta iežaset modellideaset. Dušše erenoamáš modellat, nugo Grand Raid, leat “olggobealde” dahkkon. Dan ovdal mainnejuvvon biila geažil Parisi saloniin, dat lei Gangloff, mii lea álgoálbmot Sviicar fitnodaga mii máŋga jagi ovdal lea oastán beroštuvvon fitnodaga Widerkehr Colmaris. Louwman-museas lea maiddái Renault 40CV Type JP Touring mas lea Widerkehr-gearddu, maid sáhttá čuovvut.

Vaikke Type 57 suorggiid dahkui dan agaide maiddai bures, de ollu oidne ahte biila ii lean nu sportala. Dalle ovddiiduvvui guokte iezzanvuohta, okta madduhan sassi mielde, 57 S (Surbaisse), ja okta eanet fofforuvvon, kompressora mielde motorin, 57 C (Compresseur), mas lei birra 160 hk vuoimmi. Maŋit motoraid fofforuvvojedje vel lassii fargga 200 hk rádjái. Dainna maiddai heaittihuvvui muhtimin “dustet” luondu Type 57:s. Dainna 57:s mas lei stuorimus iezzanvuohta lei SC-modela, mas lei madduhan sassi ja kompressora mielde motor. Dasa laktasaš kupeavuohta, mii gohčoduvvo Atlantic, oidno olluide maiddai galmmustahttimus Bugatti-in. Lea vel guokte orohat vuoigatvuohta viiddis.

Muhtun 1934-katalogas merkojuvvon typat leat gitta namahuvvon varrapasseid mielde. Dat oidnojit maiddai leat leamaheapmi eanet vuovdanoasit.

Eanet exotihkalaš mohtorvagamoallit nugo Atalante ja Aravis eai leamaš nu beroštuvvon. Hagaid dainna mohtorvagamoalliin ledje maiddai ollu allagat.

Maŋimuhtin ovttasvuohta Type 57 heivehusas ovddiduvvui mii galgai dagahit issoras nieidda ja badjehahtti Bugattiid niehku duohta: vunnji 24 Uur van Le Mans giellas. Dat lei nuppiin beare heajut mátki mii (ain) ii lean Bugattiin vunnjon. Biila oažžu type merket 57 G ja lei muhtun muhtun lasihuvvon Type 57 (dahje mohtor mas ii lean kompressora) mas lei stuorra aerodynamihkalaš, buot gieđahallama, karosseri mii čuovvui “tank” modeli. Dán fasade lei Bugatti ovdalge ge geavahan Grand Prix biillain mii bođii logi guokte jagi álggus. Árbevirolaš Bugatti radiatora, mii álo lei čielgas čuovgadat biillas, lei vel čiehkaduvvon sturro aerodynamihkka vuolde.

Soagadan doaimmahuvvui. Biila voitti 1937 ja maiddai guokte jagi maemmoon, 1939, voittin. Dan jagis lei vel dainna 1-2-vuoiŋŋan. Jus dan vel galget lei, de Type 57 lei lohpiin bidjon historjjagirjjiide.

Peter Helbach