The American Dream: Hot Rods & Custom Rods

Gatti loguid 1950-logus alggii oarjes Amerihkkas dakkavirola soitet Hot Rods. Eanet Hot Rods leat vuoiddudan ovdalsoagis Ford ja Chevrolet-biillaid, muhto daid leat stuorra bargguin heivehan ja rievdadan.

Ii dušše karosseriija lea heajot rievdaduvvon, muhto maiddai motor lea doalvut joatkkaskuvdnii dahje buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis buhtis

Vaikke dakkar biillat maiddai ledje heivehuvvon beaivvaldasge geavaheamiide, de lei ain lohpi logut go stuorra parganeamit ledje buorrehuvvon, ahte ovddasvazzin galget searvat soitet drag races gilvvuid. Dasa gullui ahte manai sadjasis álggahan ja njuolggas geainnus njealljevccimaili (404 metra) nu johtaheapmái go vejolaš. Olbmot johtte eará vuosttas ja mas go galgá eretgeassit, de maiddái loahpas lei dušše okta vuoittoheaddji! Dát gilvujoavku, mii álggaha sihke oarjje Amerihkkas, lea gárvoduvvon okta dain eanet geahccagojehii sporddain Amerihkkas.

Hot Rods eallit maiddai musiikkas. Artisttat California:s, nugo Beach Boys ja duo Jan ja Dean, leat dahkan stuorra hittaid mat refererejit danlaš vehikalaide.

Nugo fargga dahkkojuvvojedje eanet erenoamassat drag-races váras huksejuvvon geahpes ja unnimusat biillat, mat gullet dragsteride. Leat lágiduvvon šovvat gos dán lágan biillat leat čielggas olu ja olles čalmmustahttimis čájehuvvon. Sihke čuovvolat geahpas ivnnit ja stuorra črom-mearkkaheapmi, sádde dán šovvat otne maid ollu geahcceaddjiid. Leat vel huksejuvvon erenoamáš biillat dán lágan čájeheami váras. Dán šuvva nannet gos maŋŋel šaddá dan mii gohčoduvvo “Show Rods” dahje “Custom Rods”.

Denne typen bil var egentlig uegnet til daglig bruk og bokstavelig talt bare for show. I Louwman Museum er Lincoln Sedan Delivery Deco Liner eit framifrå døme pa denne retninga.

Utviklingen av Custom Rods kan vare en fortsettelse av det som pa femti og seksti tallet vart kalla konseptbiler. Dei store bilprodusentane i Detroit gjorde det same. Gjennom slike forsmaker gir dei potensielle bilkjoparar eit innblikk i framtida til den amerikanske bilen, spesielt nar det gjeld utsjane.

Dahkiid mat dahket custom rods leigga dovddus Amerihkkas. Guokte earahusat namat leat George Barris ja Ed Roth. Vuosttas lea ovdamearkka dihte heivehan ja huksen Batmana biilla, “Batmobile”.

Ahte dakkar disainat odne vel eret árvaluvvojit, oaiddas das ahte originala Batmobile maŋemus áiggi gávdnojuvvui máŋga miljon dollarasa dihtii.

Detta ahte Hot Rods dovddii nu beroastit ii mannan fuomahaga Detroiti guvlui. Logi jagi loahpas 1960-logus alget earat stuorra fabrikatat ovdanahttit dasa soitet muscle cars. Dasa lei soga sporttala?is jorgalan ovddasat, muhtun suollemus, konseavttas. Dat oidnii leama? standarda produksuvdna-auto muhto biktas biktasiid vuolde lei hui f?rgga motor, dain eanet 7000 cc ja vuo?as gitta 400 hk. Oljecrisis 1973:s dagai bah?us ahte bivdu gaska?ii stuorra vuordamiin, ja dan dihte dat lohkki mat odne vel g?zzi leat, leat unnit.Plymouth Road Runner SuperbirdLouwman Museas lea ?uhtta ovdamearka dan ma?emus muscle car:a.

Buvttan vuosttas Hot Rod ja Custom Rod lea eai ge geahccan maiddai “hobbyaiddoindustriija” leamaheapmi. Dainna sivat autosa buvttadan lea stuorra buvttadeaddjit vuolggahan dahkat dahkame. Okta “geahcceheapmi” mii dainna guvlui dahkkon, galgá leat Dodge Prowler. Jus ge fantasias, de dainna galgá oaidnit Street Rod. Muhto motoralaččat galgá leat muhtun heiveheapmi!

Otneagaidagaid goit dat eanet "moderne" Street Rodat leat vel vuoiddudan boares modellain Amerihkalaš biillaindustriijas, erenoamasi 1950- ja 1960-loguin. Vaikke dain lea stuorra amerihkalaš dilli, de Eurohpans lea maiddai Hot-Rod kultuvra. Biillat eai ge leat nu luhppolaš ja flashy, muhto duodjegievkkan ja dahkkivuohta huksejeaddjiid gaskkas lea ii ge fal gaikkanas.

Til tross for at det er ein tradisjonsrik aktivitet, er det i ferd med a vekse fram ein ny trend, den sa kalla Rat Rod.

Dasa sorda ovddasguvlui dainna ahte rievdadusat mat leat dahkkon karosseriijas oidnet ii leat geargan. Dat lea muhto doarvamearki. Biila lea nugo buorre hot rod galgá leat, muhto heaittihit, rusten ovdancalmmiin.

Maiddai Hollandas lea "lihkadus" eallimis. Dasa lassin leat dakkarat searvvit gos olbmot sáhttet čájehit ieznas iešguđetlágan Rods. Lea go sin mielas heittot dahje njoallut, dat ii leat dehálaš; dan dihtii go dain lea árvvusatnamis bargu ja oahppan, mii lea ii guoibmi. Dasa lassin lea dat ollu earágo!

Peter Helbach