Martini Racing i sponsoring w sportach motorowych

Az do polowy lat szescdziesiatych niewielka liczba kierowcow i zespolow byla sponsorowana na przyklad przez marki paliw, producentow opon i innych dostawcow.

Duzi komercyjni sponsorzy prawie nie istnieli. Zmienilo sie to w 1968 roku, kiedy Colin Chapman przekonal angielska marke papierosow, aby zainwestowala pieniadze w jego zespol wyscigowy Lotus. Poczatkowo nazywal sie on Gold Leaf Team Lotus, a pozniej John Player Special. Tradycyjne barwy wyscigowe, ktore tak ulatwialy widzom rozpoznanie krajow pochodzenia, zniknely. Zastapily je glosne przekazy reklamowe na wszystkim, co bylo zwiazane z zespolem. Milosnikom wcale sie to nie spodobalo.

Po Formule 1 takze inne klasy wyscigowe zaczely przyciagac sponsorow, ktorzy nie byli bezposrednio kojarzeni z wyscigami. Jednym z nich byla firma Martini i Rossi, producent napojow z Wloch. Krytycy nie byli zachwyceni tym, ze producent alkoholu sponsoruje wyscigi. Wyroby tytoniowe byly w tamtych czasach jeszcze akceptowane, ale z biegiem lat takze do nich zaczeto podchodzic inaczej.

Jedna rzecz, ktora przynioslo ze soba sponsorowanie, bylo to, ze stawka startowa wygladala znacznie bardziej kolorowo niz w poprzednich latach. Nawet umiejscowienie numerow startowych na samochodach bylo podporzadkowane ekspozycji sponsorow. Rozpoznawalnosc nazwy glownego sponsora stala sie wazniejsza niz nazwa pierwotnego zespolu.

Poczatkowo Martini sponsorowalo zespol Freiherr Karl von Wendt. Scisla wiez Karla von Wendta z Porsche wystarczyla, aby dokonac przejscia do Porsche. W tym czasie zespol legendarnego Johna Wyera jezdzil fabrycznymi Porsche sponsorowanymi przez amerykanski koncern naftowy Gulf. Porsche bralo wowczas udzial w wyscigach o mistrzostwo swiata w wyscigach dlugodystansowych, jako Porsche Osterreich. Ten zespol stal sie szczesliwym odbiorca srodkow sponsorskich Martini. Kierowcy, w tym nasz rodak Gijs van Lennep, byli doswiadczonymi kierowcami Porsche.

Ówczesne samochody, Porsche 917K, byly udekorowane w bardzo kolorowe i rozpoznawalne barwy Martini. Zwyciestwa przyszly szybko, a kulminacja byla wygrana Van Lennepa i Marko w 24-godzinnym wyscigu Le Mans w 1971 roku. Dystans pokonany podczas tego wyscigu (a wiec takze srednia predkosc) wciaz pozostaje rekordem, ponad 40 lat pozniej! Dlaczego, moga sie Panstwo zastanawiac. Od tamtej pory tor zostal zmieniony!

Po wielu sukcesach w wyscigach dlugodystansowych Martini zaczal rozgladac sie za innymi mozliwosciami w sporcie motorowym i trafil do Tecno z Bolonii. Tecno bylo bardzo udanym producentem samochodow Formuly 2 i 3 i postanowilo w sezonie 1972 zadebiutowac w Formule 1. W tym celu zbudowano wlasny 12-cylindrowy silnik bokser o pojemnosci 3 litrow. Nadwozie rowniez bylo wlasnej konstrukcji. Z Derekiem Bellem i Nannim Galli jako kierowcami wydawalo sie, ze sukces jest zapewniony. Rzeczywistosc okazala sie jednak inna. Samochod byl zbyt ciezki i niekonkurencyjny. Takze w nastepnym roku, mimo ze za kierownica siedzial Chris Amon, nie bylo wiele lepiej i wspolpraca zostala zakonczona.

W 1974 roku Bernie Ecclestone pozyskal Martini jako sponsora i dzieki temu jego zespol Brabham Formuly 1 mogl w tym sezonie wystepowac w znanych barwach Martini. Poczatkowo ekipa osiagnela dobre wyniki, zajmujac kilka wysokich miejsc. W 1976 roku zrezygnowano ze sprawdzonych silnikow Cosworth DFV na rzecz dwunastocylindrowego silnika boksera opracowanego przez Alfa Romeo. Konieczne bylo zbudowanie nowego samochodu, jak wszystkie inne zaprojektowanego przez Gordona Murraya, pochodzacego z Republiki Poludniowej Afryki projektanta Brabhama.

Powstal bardzo elegancki samochod, zarowno pod wzgledem wyposazenia, jak i wygladu, ale okazal sie rowniez dosc ciezki. Sukcesy nie nadchodzily i Martini w 1979 roku przeszedl do Lotusa. W barwach Martini bardzo efektownie prezentowaly sie Lotusy, ktore w poprzednich sezonach byly niezwykle szybkie, lecz z niejasnych powodow aerodynamika tych samochodow nie dzialala optymalnie. Slaby sezon sklonil Martini do podjecia decyzji o wycofaniu sie z Formuly 1 pod koniec tego roku.

Krew nie woda i nic dziwnego, ze juz w 1981 roku zaczeto wspierac Lancia w wyscigach dlugodystansowych. Lancia odniosla liczne sukcesy. Lancia wycofala sie – prawdopodobnie z powodu zbyt czesto zmienianych przepisow – i skupila sie na coraz popularniejszych rajdach samochodowych, a Martini dolaczylo do gry.

To tutaj odnoszono najwieksze sukcesy, w tym tytuly mistrzow swiata zdobywane z roznymi wersjami Lancia Beta i Delta. Po czterech indywidualnych mistrzostwach i jeszcze wiekszej liczbie tytulow konstruktorow, Martini w 1992 roku zakrecil kurek z pieniedzmi. Byla to najdluzsza i najbardziej udana wspolpraca, a obie marki zyskaly ogromna popularnosc. Jedna z osob, ktora obok kierowcow odpowiadala za sukcesy Lanci, byl Cesare Fiorio. Po wycofaniu sie Lanci pozostawal jeszcze przez pewien czas szefem zespolu Ferrari w Formule 1.

Okres, w ktorym Lancia byla aktywna w rajdach, jest przez niektorych uwazany za jeden z najpiekniejszych. Chodzilo o pojawienie sie tzw. samochodow Grupy B. W szczytowym momencie Audi, Peugeot i Lancia mialy wszystkie naped na cztery kola i dysponowaly mocą ponad 500 KM. Osiagi tych aut byly fenomenalne, ale predkosci, jakie osiagnely, sprawialy, ze wszystko stawalo sie bardzo niebezpieczne. Smiertelny wypadek Henriego Toivonena oznaczyl koniec legendarnej Grupy B. Lancia ECV2, ktora mozna zobaczyc na wystawie Martini w muzeum Louwmana, pojawila sie zbyt pozno, by mogla zostac wykorzystana w rajdach.

Ostatecznie Martini nie wycofal sie calkowicie z motorsportu i przeszedl do kolejnej dyscypliny, wyscigow samochodow turystycznych, tym razem z Alfa Romeo. Poczatkowo byl to program krajowy, ale gdy Alfa Romeo przeniosla sie do prestizowej serii DTM, Martini poszedl za nia. Samochody Alfa Romeo nie byly w stanie dorownac niemieckim zespolom. Alfa Romeo nadal co prawda startowala, ale juz bez barw Martini.

Kilka lat temu na nosie samochodow zespolu Formuly 1 Ferrari pojawila sie niepozorna naklejka Martini, prawie zupelnie ginaca wsrod wielu innych sponsorow Ferrari!

Obecnie sponsoruje sie w Porsche Cup. Niedawno pojawila sie informacja, ze w sezonie 2014 Martini i Rossi beda sponsorowac zespol Williams w Formule 1.

Peter Helbach

Chcesz zobaczyc wiecej Martini Racing? Mamy teraz czasowa wystawe z az 16 samochodami Martini Racing. Przyjdz szybko do Muzeum Louwmana i kup wszystkie bilety online.